सध्या सोशल मीडिया आणि स्थानिक वर्तुळात पिंपरी-चिंचवडमधील एका घटनेची जोरदार चर्चा सुरू आहे. निमित्त आहे, एका धार्मिक जत्रेतून खरेदी केलेल्या बेडशीटवर आढळलेले ‘मेड इन पाकिस्तान’ चे लेबल. पहिल्या नजरेत ही केवळ एका ग्राहकाची फसवणूक किंवा साधी व्यापारी घटना वाटू शकते, पण गेल्या काही दिवसांतील अशाच इतर घटनांकडे पाहिल्यास यामागे एखादा सुनियोजित प्रोपोगंडा किंवा छुपे नेटवर्क कार्यरत आहे का, असा गंभीर संशय निर्माण होतो.
काय आहे संपूर्ण प्रकरण?
पिंपरी-चिंचवडमधील मोरिया गोसावी मंदिर परिसरात संकष्टी चतुर्थीनिमित्त एका भव्य धार्मिक जत्रेचे आयोजन करण्यात आले होते. या जत्रेतून एका स्थानिक महिलेने घरगुती वापरासाठी काही चादरी खरेदी केल्या. खरेदी करताना सर्व काही सामान्य होते, परंतु घरी आणून जेव्हा ती चादर धुतली गेली, तेव्हा त्यावर ‘मेड इन पाकिस्तान’ असे स्पष्ट लिहिलेले लेबल उघडकीस आले. महिलेला धक्का बसला की, एका पवित्र हिंदू धार्मिक जत्रेत थेट पाकिस्तानातून उत्पादित झालेल्या वस्तू कशा काय विकल्या जात आहेत? तिने या घटनेचा व्हिडिओ बनवून सोशल मीडियावर पोस्ट केला, जो काहीच वेळात प्रचंड व्हायरल झाला. कायदा आणि सुरक्षेचा प्रश्न लक्षात घेऊन पिंपरी-चिंचवड पोलिसांनी या प्रकरणाचा तपास करण्यासाठी आता एक विशेष पथक तैनात केले आहे.
ही केवळ व्यापार चूक नाही, तर प्रोपोगंडा असण्याची शक्यता का?
या घटनेला आपण सहजतेने घेऊ शकत नाही, कारण यामागे ‘इकोनॉमिक आणि सायकॉलॉजिकल प्रोपोगंडा’ असण्याची दाट शक्यता आहे. याला खालील तीन प्रमुख कारणांमुळे प्रोपोगंडाचा भाग मानले जाऊ शकते:
धार्मिक स्थळांची मुद्दाम केलेली निवड: पाकिस्तानातून किंवा इतर मार्गाने आलेल्या या वस्तू मॉल किंवा मोठ्या दुकानांमध्ये न विकता मुद्दाम ‘मोरया गोसावी मंदिरासारख्या’ मोठ्या हिंदू धार्मिक जत्रेत विकल्या गेल्या. बहुसंख्य हिंदू भाविक एकत्र येणाऱ्या ठिकाणी अशा वस्तू विकून स्थानिक सामाजिक सलोखा बिघडवणे किंवा लोकांच्या भावना भडकावणे, हा यामागील छुपा अजेंडा असू शकतो.
छुपे नेटवर्क आणि पुरवठा साखळी: भारताने पाकिस्तानसोबतचा थेट व्यापार अधिकृतपणे बंद/मर्यादित केला आहे. असे असतानाही महाराष्ट्राच्या अंतर्भागात थेट जत्रेपर्यंत या वस्तू पोहोचतातच कशा? ही थेट घुसखोरी नसून भारतीय बाजारपेठेत आपले पाय रोवण्यासाठी मागच्या दाराने केलेले नियोजनबद्ध प्रयत्न दिसतात.
एकामागून एक घडणाऱ्या घटना: ही काही पहिलीच घटना नाही. काही दिवसांपूर्वीच छत्रपती संभाजीनगरमध्ये ‘मेड इन पाकिस्तान’ लेबल असलेली सौंदर्यप्रसाधने विकताना तिघांना अटक करण्यात आली होती. तसेच उत्तर प्रदेशच्या कुशीनगरमधील एका मदरशात ‘मेड इन पाकिस्तान’ लिहिलेला छताचा पंखा आढळला होता (जो सौदी अरेबियातून पाठवला गेल्याचा दावा करण्यात आला). या सर्व घटना एका मोठ्या नेटवर्ककडे बोट दाखवतात.
हा प्रकार केवळ एका चादरीपुरता मर्यादित नसून, आपल्या रोजच्या खरेदीत आपण काय घेतोय याकडे बारीक लक्ष ठेवण्याची गरज अधोरेखित करतो. पिंपरी-चिंचवड पोलिसांनी या प्रकरणाची अत्यंत गांभीर्याने दखल घेतली आहे. मात्र, केवळ जत्रेतील त्या गरीब विक्रेत्याला पकडून हा तपास थांबता कामा नये. पोलिसांच्या विशेष पथकाने या पुरवठा साखळीच्या मुळाशी जाणे गरजेचे आहे.



