तुकाराम मुंढे आणि त्यांचा कडक शिस्तीचा कारभार हे समीकरण अवघ्या महाराष्ट्राला ठाऊक आहे. नुकताच अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाच्या आयुक्तपदाचा कार्यभार स्वीकारताच त्यांनी पुन्हा एकदा आपला धडाकेबाज अंमलबजावणीचा फॉर्म दाखवून दिला आहे. नागपुरात पतंजली समूहाच्या उत्पादनांवर झालेली मोठी कारवाई सध्या राज्यभरात चर्चेचा विषय ठरली आहे.
धडक कारवाई आणि औषधांची जप्ती
नागपूर जवळील येरला (ता. कळमेश्वर) येथील ‘मेसर्स आर्योदया सेल्स प्रा. लि.’ या पेढीवर एफडीएच्या पथकाने अचानक धाड टाकली. या कारवाईत पतंजली समूहाच्या ‘दिव्य फार्मसी’द्वारे उत्पादित तब्बल ७ लाख २६ हजार ७५५ रुपयांचा औषध साठा जप्त करण्यात आला. यामध्ये न्यूरोग्रिट गोल्ड, मेमरीग्रिट, मधुग्रिट, मेलानोग्रिट, सिस्टोग्रिट आणि नारीकांती यांसारख्या प्रसिद्ध औषधांचा समावेश आहे.
कारवाईचे मुख्य कारण: दिशाभूल करणारे दावे
जप्त करण्यात आलेल्या औषधांच्या पॅकेजिंगवर आणि जाहिरातींमध्ये मेंदू विकार, स्मरणशक्ती वाढवणे, त्वचारोग आणि इतर गंभीर आजारांवर ‘खात्रीशीर आणि प्रभावी उपचार’ होत असल्याचे दावे करण्यात आले होते. ‘औषधे व जादुई उपाय (आक्षेपार्ह जाहिराती प्रतिबंध) अधिनियम’ (Drugs and Magic Remedies Act) नुसार अशा प्रकारे ग्राहकांची किंवा रुग्णांची दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींवर कायद्याने बंदी आहे. ग्राहकांमध्ये चुकीचा संदेश जाऊ नये म्हणून ही कायदेशीर कारवाई करण्यात आली.
नियम न पाळणाऱ्यांना कडक इशारा
तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वात एफडीएने घेतलेली ही भूमिका अत्यंत स्पष्ट आहे — जनतेच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांची गय केली जाणार नाही. ही कारवाई केवळ नागपूरपुरती मर्यादित नसून राज्याच्या इतर भागांतही अशाच प्रकारची मोहीम राबवली जात आहे.
नागरिकांना आवाहन आणि तक्रार पद्धती
या मोहिमेच्या पार्श्वभूमीवर, अन्नपदार्थांच्या दर्जाबाबत शंका असल्यास किंवा भेसळीची माहिती मिळाल्यास नागरिकांनी त्वरित अन्न व औषध प्रशासनाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे. तक्रार करताना खालील गोष्टी स्पष्टपणे नमूद करणे आवश्यक आहे:
स्वतःचे नाव व संपर्क क्रमांक
संबंधित आस्थापनाचा (दुकान/पेढी) अचूक पत्ता
कोणत्या अन्नपदार्थात भेसळ केली जाते याची सविस्तर माहिती
डिजिटल पाऊल आणि टोल-फ्री क्रमांक
नागरिकांना तक्रार करणे अधिक सुलभ व्हावे यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाकडून एक स्वतंत्र मोबाईल अॅप विकसित करण्यात येणार आहे. तसेच, लवकरच एक टोल-फ्री क्रमांकही उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे, अशी माहिती सहआयुक्त (अन्न) महेश चौधरी यांनी दिली आहे.
आरोग्य क्षेत्रातील उत्पादनांमध्ये पारदर्शकता आणि प्रामाणिकपणा असणे अत्यंत गरजेचे आहे. जाहिरातींच्या भपक्याला बळी पडून नागरिक अनेकदा स्वतःचे आरोग्य धोक्यात घालतात. तुकाराम मुंढे यांच्या या ‘ॲक्शन मोड’मुळे औषध विक्रेते आणि उत्पादकांमध्ये कडक शिस्त निर्माण होईल, अशी अपेक्षा करायला हरकत नाही.
About The Author
