उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेने राष्ट्रीय पातळीवर एक मोठी झेप घेतली आहे. शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गटातील ६ खासदारांनी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वावर विश्वास ठेवत शिवसेनेत जाहीर प्रवेश केला. या मोठ्या राजकीय घडामोडीमुळे आता लोकसभेत शिंदे गटाचे संख्याबळ थेट १३ वर पोहोचले असून, या यशस्वी खेळीला ‘ऑपरेशन टायगर’ असे नाव देण्यात आले. या बदललेल्या राजकीय समीकरणांमुळे केवळ महाराष्ट्रातच नव्हे, तर दिल्लीच्या राष्ट्रीय वर्तुळातही उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचे वजन कमालीचे वाढले आहे.
‘ऑपरेशन टायगर’चा नाट्यमय शेवट
या ऐतिहासिक राजकीय घडामोडींची पाळेमुळे दीड वर्षांपूर्वी, नोव्हेंबर २०२४ मधील विधानसभा निवडणुकीच्या अभूतपूर्व विजयानंतर रोवली गेली होती. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘ऑपरेशन टायगर’च्या पडद्यामागील हालचाली सुरू होत्या. ठाकरे गटाच्या खासदारांमधील वाढती नाराजी, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीत न मिळालेला निधी आणि ‘मातोश्री’वर संपर्क न होणे यांमुळे खासदारांमध्ये असंतोष होता. खासदार डॉ. श्रीकांत शिंदे यांनी यात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली. अखेर दिल्लीतील ‘डिनर डिप्लोमसी’ आणि गेल्या आठवड्याभरातील नाट्यमय घडामोडींनंतर संजय जाधव, संजय देशमुख, नागेश पाटील आष्टीकर, ओमराजे निंबाळकर, संजय दिना पाटील आणि भाऊसाहेब वाकचौरे हे ६ खासदार फुटले आणि हे ऑपरेशन यशस्वी झाले.
एनडीएमधील पक्षांचे सध्याचे पक्षनिहाय संख्याबळ
नवीन राजकीय घडामोडींनंतर एनडीएसोबत एकूण २९८ खासदार असून यामध्ये भाजपकडे सर्वाधिक २४० खासदारांचे बळ आहे. त्याखालोखाल १६ जागांसह तेलगू देसम पक्ष (TDP) दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, तर उद्धव ठाकरे गटातील ६ खासदारांच्या प्रवेशानंतर शिवसेना (शिंदे गट) १३ जागांसह तिसरा सर्वात मोठा पक्ष बनला आहे. यानंतर जनता दल (युनायटेड) कडे १२ जागा असून लोजप (रामविलास) पक्षाकडे ५ जागा आहेत. तसेच जनता दल (सेक्युलर) आणि जनसेना पक्ष या दोन्ही पक्षांकडे प्रत्येकी २ खासदार आहेत. उर्वरित मित्रपक्ष जसे की राष्ट्रीय लोक दल, अपना दल, आसाम गण परिषद, राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट), ऑल झारखंड स्टुडंट्स युनियन, हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा आणि सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा या सर्व पक्षांकडे प्रत्येकी १ जागा आहे. या संख्याबळाच्या वाढीमुळे महाराष्ट्रात महायुतीमध्ये शिंदे सेना पहिल्या क्रमांकाचा पक्ष बनली आहे.
केंद्रीय मंत्रिमंडळात जास्त पदे मिळणार?
सध्याच्या बदललेल्या परिस्थितीमुळे आगामी काळात होणाऱ्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या फेरबदलात शिंदे गटाचा वाटा वाढण्याची दाट शक्यता आहे. सध्या शिंदेंच्या शिवसेनेकडे केंद्रात एक राज्यमंत्रीपद (स्वतंत्र प्रभार) असून ते प्रतापराव जाधव यांच्याकडे आहे. वाढलेल्या संख्याबळानुसार शिंदेंच्या शिवसेनेला १ कॅबिनेट आणि १ राज्यमंत्री असे एकूण २ मंत्रिपदे मिळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. मात्र, शिंदे गटाकडून १ कॅबिनेट आणि २ राज्यमंत्रीपदांची अपेक्षा केली जात असल्याचे समजते. खासदार डॉ. श्रीकांत शिंदे, प्रतापराव जाधव, संजय जाधव, ओमराजे निंबाळकर आणि श्रीरंग बारणे यांची नावे सध्या मंत्रीपदाच्या शर्यतीत आघाडीवर आहेत.
चंद्राबाबू आणि नितीश कुमारांचे महत्त्व होणार कमी?
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली केंद्रामध्ये तिसऱ्यांदा एनडीएचे सरकार स्थापन झाले तेव्हा सुरुवातीला हे सरकार पूर्णपणे नितीश कुमार (जेडीयू) आणि चंद्राबाबू नायडू (टीडीपी) यांच्यावर अवलंबून असल्याचे दिसत होते. मात्र, नवीन खासदारांच्या प्रवेशामुळे आणि बदलत्या संख्याबळामुळे भाजपचे इतर पक्षांवरील थेट अवलंबित्व काहीसे कमी होणार आहे. परिणामी, मित्रपक्षांची वाटाघाटी करण्याची ताकद थोडी मर्यादित होऊ शकते आणि शिंदेंच्या शिवसेनेचे महत्त्व राष्ट्रीय पातळीवर अधिक मजबूत होणार आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे हे आता केवळ महाराष्ट्रापुरते मर्यादित नेते न राहता, राष्ट्रीय पातळीवर एनडीएचे एक अत्यंत प्रभावशाली आणि निर्णायक नेते म्हणून उदयास आले आहेत. ‘ऑपरेशन टायगर’च्या यशाने महाराष्ट्राच्या राजकारणाला एक नवी दिशा दिली आहे हे नक्की!



