सध्या सोशल मीडियावर आणि सामान्य नागरिकांमध्ये एकच चर्चा सुरू आहे, ती म्हणजे “पिवळ्या आणि केशरी रेशनकार्ड धारकांचं धान्य बंद होणार का?”. या बातमीमुळे अनेक सर्वसामान्य कुटुंबांमध्ये चिंतेचं वातावरण आहे. पण काळजी करण्याचं कारण नाही, यामागचं नेमकं सत्य आणि शासनाची नवीन मोहीम काय आहे, हे आपण अगदी सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
राज्य शासनाच्या अन्न आणि नागरी पुरवठा विभागाकडून सध्या ‘मिशन सुधार’ (Mission Sudhar) अंतर्गत संपूर्ण राज्यात रेशनकार्डांची जोरदार पडताळणी सुरू आहे. खऱ्या गरजू आणि गरीब कुटुंबांना त्यांच्या हक्काचं धान्य मिळावं आणि जे लोक आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असूनही मोफत किंवा स्वस्त धान्याचा लाभ घेत आहेत, त्यांची नावं यादीतून वगळली जावीत, हा या मोहिमेमागचा मुख्य उद्देश आहे.
या मोहिमेअंतर्गत आत्तापर्यंत राज्यातील तब्बल २.८५ लाख अपात्र लाभार्थ्यांवर कारवाई झाली असून त्यांचे रेशन बंद करण्यात आले आहे.
नेमकं कोणाचं रेशन बंद होऊ शकतं?
शासनाने ठरवून दिलेल्या निकषांनुसार, जर तुम्ही खालीलपैकी कोणत्याही गटात बसत असाल, तर तुमचं रेशनकार्ड रद्द किंवा अपात्र ठरवलं जाऊ शकतं:
• उत्पन्न आणि शेती: कुटुंबाचं वार्षिक उत्पन्न शासनाने ठरवून दिलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास किंवा मर्यादेपेक्षा जास्त बागायती/कोरडवाहू शेती असल्यास.
• चारचाकी वाहन: तुमच्या नावावर स्वतःची चारचाकी गाडी (कार) असल्यास (यामध्ये शेतीकामासाठी वापरल्या जाणाऱ्या ट्रॅक्टरला सूट देण्यात आली आहे).
• सरकारी नोकरी: घरातील कोणतीही व्यक्ती सरकारी किंवा निमसरकारी सेवेत कार्यरत असल्यास.
• मालमत्ता आणि व्यवसाय: स्वतःचं मोठं पक्कं घर (फ्लॅट किंवा बंगला), व्यावसायिक मालमत्ता (दुकाने, गाळे) किंवा स्वतःची नोंदणीकृत कंपनी असल्यास.
• इतर महागड्या वस्तू: घरात एसी (AC) बसवलेला असल्यास किंवा ५ केव्हीएपेक्षा (5 kVA) मोठा जनरेटर असल्यास.
तुमचं रेशन सुरक्षित ठेवण्यासाठी नक्की काय करावं?
जर तुम्ही खरोखरच या योजनेसाठी पात्र असाल आणि तुमचं धान्य कोणत्याही तांत्रिक कारणामुळे बंद होऊ नये असं वाटत असेल, तर तात्काळ खालील चार गोष्टी पूर्ण करा:
१. ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करा: रेशनकार्डवर नावं असलेल्या कुटुंबातील सर्व सदस्यांचं ई-केवायसी पूर्ण करणं बंधनकारक आहे. २. बायोमेट्रिक पडताळणी: तुमच्या जवळच्या स्वस्त धान्य दुकानात (रेशन दुकान) जाऊन सर्व सदस्यांच्या हाताचे ठसे म्हणजेच बायोमेट्रिक पडताळणी करून घ्या. ३. माहिती अद्ययावत ठेवा: तुमच्या आधारकार्डवरील नाव, पत्ता आणि रेशनकार्डमधील माहिती बरोबर आहे ना, याची खात्री करा. काही चूक असल्यास ती त्वरित दुरुस्त करून घ्या. ४. नियमित धान्य उचला: जर तुम्ही सलग सहा महिने रेशन दुकानातून धान्य उचललं नाही, तर तुमचं कार्ड आपोआप निष्क्रिय किंवा बंद होऊ शकतं. त्यामुळे दरमहा नियमितपणे धान्य उचलणं गरजेचं आहे.
थोडक्यात सांगायचं तर, ही मोहीम फक्त बोगस आणि श्रीमंत लाभार्थ्यांना बाजूला काढण्यासाठी आहे. जे खरोखर पात्र आहेत, त्यांनी घाबरून जाण्याची अजिबात गरज नाही. फक्त वेळेत तुमचं ई-केवायसी पूर्ण करा आणि नियमित धान्य घ्या, तुमचं रेशन पूर्वीप्रमाणेच सुरू राहील!
